Dwalen door drie landen

In luttele seconden liepen we -man, dochter en ik- van Nederland naar België én naar Duitsland. Dit was niet echt een prestatie. We waren namelijk op het Drielandenpunt in Vaals, waar in een soort taartvorm drie landen elkaar ontmoeten. "Nu zijn we in België, nu zijn we in Duitsland, nu zijn we in Nederland" zeiden dochter en ik al lopend, om nog iets van onderscheid in die haast identieke taartstukken waar te nemen. Na een paar minuten hadden we het wel gezien, zo spannend is de grens tussen de drie landen niet. Al is dat ooit wel eens anders geweest.

Volgens de Franse filosoof Rousseau (1712-1778) heeft het ontstaan van landen of staten de mensheid geen goed gedaan. Integendeel. Het omheinen van een stuk land en beweren dat het van jou is, heeft volgens hem geleid tot vele misdaden, oorlogen en moorden. Het uitvinden van privélandbezit heeft geleid tot egoïsme en hebzucht. Lange tijd voordat er landen en staten ontstonden trokken de mensen als nomaden rond. Je hoefde je eigen land niet te beschermen of dat van anderen aan te vallen om de doodeenvoudige reden dat landbezit niet bestond.

Ik kan me een wereld zonder landen nauwelijks voorstellen. Landen zijn onlosmakelijk verbonden met regeringen en gemeenschappen. Als er geen landen zouden zijn, wie moet dan de boel reguleren? Wie zorgt er dan voor het innen van belastingen en het regelen van gemeenschappelijke zaken als zorg en onderwijs? Als we landen zouden afschaffen, zou de chaos volgens mij compleet zijn. Toch vind ik dat Rousseau een punt heeft. Als je denkt dat iets van jou is, ben je ook eerder bereid daarvoor te vechten. Wie veel vruchtbaar land bezit, kan meer rijkdom en macht vergaren dan degene die minder vruchtbaar land bezit. Landen en landsgrenzen zijn ook een voedingsbodem voor uitsluiting: "Jij hoort hier niet, ga terug naar je eigen land! ".

Dat het Drielandenpunt in Vaals niet spannend is, neem ik graag voor lief. Het is een goed teken. Het betekent geen oorlog, checkpoints, muur of prikkeldraad. Het is een luxe dat een drielandenpunt een ontspannen (saai) toeristisch uitje is. Het is maar zeer de vraag of het Drielandenpunt tussen Irak, Syrië en Turkije die status ooit zal bereiken....